2/23/09

U2 - No Line On The Horizon - fyrsta ummæli á føroyskum (?)

Tólvta U2 plátan kemur út 2 mars, fer at eita "No Line On The Horizon" og løgini vera 11 í tali. Hetta hava vit vitað nú í eina tíð. Men tað stuttliga er, at vit eisini liva í eini tíð, har útgávudato ikki eru ordilig útgávudato og har ørgrynna av ummælum, greinum, frásøgnum, samrøðum, track-by-track gjøgnumgongdum o.ø longu hava verið at lesa í ymsum miðlum í fleiri vikur. Á internetinum fyri tað (allar) mesta.

Eg sigi at útgávudato ikki eru ordilig útgávudato, tí plátan er longu likin út á internetið fyri fleiri døgum síðani. 18 februar haldi eg tað var. Onkur digitalur tónleikahandil í Avstralia, sum hoyrir undir Universal plátufelagið (sum U2 eru á), setti av misgávum plátuna til sølu, og tað gingu bert fáir tímar so spjaddist hon um alt internetið umvegis Torrent síður og onnur støð, har ein fær fatur í tónleiki á meiri ivasaman hátt. Plátan er eisini send til streamingar á myspace profilinum hjá U2. Tvs. hon er úti, sum so, bara ikki fysiskt (enn). Fari her at royna meg við tí sum mær vitandi er fyrsta føroyska ummæli av plátuni.

"NLOTH" hevur í eina tíð verið søgd at skula vera eitt meira "eksperimenterandi" umfar enn tær báðar seinastu; "All That You Can't Leave Behind" (2000) og "How To Dismantle An Atomic Bomb" (2004). Tað hevur verið ført fram, at menn á nýggju útgávuni hava vent sær móti teim ironisku og eksperimenterandi 90unum og plátunum "Achtung Baby" (91), "Zooropa" (93) og "Pop" (97).
Eitt, ið eg eisini havi bitið merki við í skrivingini upp undir komandi útgávuna, er at skribentar hava nærum kappast um at siga hvussu óhepnar og (í onkrum føri) beinleiðis vánaligar tær báðar seinastu hava verið, og hava ró uppundir at henda komandi útgávan fór at venda alt á høvdið. Her má eg siga meg ósamdan, tí tær báðar seinastu útgávurnar gerast ikki brádliga vánaligar, bara tí ein nýggj er á veg. Gamaní hava tær báðar eyðkent eitt meira "back to basics", ja enntá "Middle Of the Road" kent tíðarskeið í U2 regi, men trot hevur ikki verið á góðum og væl skrivaðum sangum. Als ikki. Tað hevur meiri verið sovori sum sound, instrumentering, arrangement o.a, ið ikki hevur peika eins nógv í nýggjar ættir sum 90ara útgávurnar.

Plátan skuldi upprunaliga koma út í heyst, men so var brádliga kunngjørt at menn høvdu gjørt av at bíða til 2009. Tað lá eitt sindur í luftini, at okkurt serstakt var í nánd, um teir bert góvu sær tíð til at fara eftir tí. Hetta hevur óivað verið við til at økt um forvæntningarnar til komandi útgávuna.

...og so lak hon brádliga út um allar geilar, eitt mestsum tilvildarligt hóskvøld í februar. Nýggja U2 plátan. Og hvussu er hon so? Fyrst og fremst er at siga at SO eksperimenterandi er hon heldur ikki. Gamaní leggur hon seg eitt vet meiri uppat 90ara U2 enn tær báðar fyrru, men hetta er líka nógv eitt nattúrligt framhald av júst teimum báðum útgávunum. Triðji partur í nýggjastu album trilogiini hjá U2, tvs. tann ið hevur eyðkent hetta seinasta ártíggjundið.

Plátan er innspæld og framleidd saman við dynamisku duoini Brian Eno (synthesizer/ambient ørn) og Daniel Lanois (gittar/ambient ørn). Hvør sær og saman hava teir báðir arbeitt við við eini langari røð av virdum tónleikanøvnum, og U2 er so eitt teirra. Teir báðir hava arbeitt við U2 við jøvnum millumbilum síðani 1984. Í sambandi við "NLOTH" hevur nakað verið gjørt burturúr hesum, at Eno og Lanois eisini vóru við í sjálvari skapanini av løgunum, tvs. U2 var í praksis ein 6-mans bólkur í upptøkuhølinum. Eg haldi ikki at hetta er so øgiliga nýtt tó, tí minnist meg rætt var ein líknandi mannagongd eisini nýtt á "All That You Can't Leave Behind" frá 2000. At teir báðir sleppa uppí part í sangskrivingini, er bara ein styrki, tí tað økir nógv um møguleikarnar og gevur líkasum fleiri litir á palettina. Og tá er lag á monnum at mála!

Meðan ein lurtar eftir hesi útgávuni, situr ein við eini greiðari fatan av at U2 hava ásannað at tær báðar seinastu vóru nokkso "safe", og at teir hesufer hava gjørt av at fara onkustaðni við tónleikinum. "Going places", sum maðurin segði. Tvs. at tað onkursvegna er meira edge í tí heila, og tað er ikki bara tí at gittarleikarin eitur so. Eisini er greitt at onkrar meiri "eksperimenterandi" løtur altso hava funnið sítt pláss á útgávuni, so okkurt er hóast alt um prátið. Eitt sindur í øllum førum. Og hetta klæðir bæði plátuni og U2.

Tað eru so mong onnur, ið hava havt "track-by-track" viðgerð av plátuni, og eg fari eisini at loyva mær:

1. No Line On The Horizon
Byrja verður við (relativt) fullum útblástri í heitislagnum, ið setur hol á við manér. Jú, gamaní, vit eru onkrastaðni í grannalagnum av 90ára U2. Í 2. versi trívur The Edge í riffið frá "The Fly", og so vita vit hvar vit eru. Eno synthar leggja dám á. Bono syngur høgt og insisterandi um eina gentu, ið er sum havið og sum broytist hvønn dag. Gentan kann vera musan, Gud, unnustan, okkurt fjóra ella alt í senn?

2. Magnificent
As U2 as it gets. Ein sonn perla av einum lagi. Hevur hatta episkt stórfingna yvir sær, ið er eitt trademark hjá U2. Feitt og ómakaleyst groove eisini, og tað gevur lagnum eitt eyka kick. Ein einføld og guddómlig gittarsolo frá The Edge. Gott at hoyra aftur. Góður tekstur, sum ikki einafer. Ein hásongur. Til Gud? Til áhoyraran? Unnustuna? Alt til sína tíð. "I was born/I was born to sing for you /I didn’t have a choice/But to lift you up/And sing whatever song you wanted me to/I give you back my voice/From the womb my first cry/It was a joyful noise". Amen.

3. Moment of Surrender
Ein innilig gospel íblást ballada, ið er yvir sjey minuttir til longdar. Tað í sær sjálvum sigur nokk. Hetta er soul musikkur so tað forslær. Ræðuliga vakurt. Sambært Brian Eno er hetta eitt one take, okkurt hissini intro ljóðføri undantikið. Tað ljóðar í øllum førum soleiðis sum tað skal ljóða, tá nakrir tónleikarar spæla saman og kollektivt raka plett. The Edge tosaði einafer um hetta, tá man stendur í einum rúmi og spælir saman, og so kemur tónleikurin brádliga. Hetta ljóðar av slíkum. Enn ein framúrskarandi The Edge solo. Hetta boðar frá góðum.

4. Unknown Caller
Stuttligar introir á hesi plátuni. Teir geva sær góða tíð. Haldi at tað einamest er Eno, synth og ambient snillingurin, ið snikkar til, tá um introir ræður. Løgini geva sær góða tíð at byrja, og tað er avgjørt ein kvalitetur. Og blásarar? Tað er nakað nýtt í U2 høpi.
The Edge hevur eftir øllum at døma sett sær fyri at forkela lurtaran við feitum gittar soloum á hesi plátuni. Lagið beinleiðis endar við eini spikafeitari, intensari solo. Sjálvandi uttan nakað dikkedar og fjant, bara beint fram og inniligt. Frá hjartanum. Tað er tað feita við minimalismu, tá hon er væl úr hondum greidd; hon maximerar effektina av tí sum ER har. Tí sum sleppur at vera har.

5. I'll Go Crazy If I Don't Go Crazy Tonight
Aftaná fýra atmosferiskt lødd løg, fara vit í meira "immediate" popp mode. Eitt mode, ið U2 eisini hava meistrað gjøgnum árini. Sum er ein styrki, hóast tað ikki er tað sum ein fyrst fer í hopla yvir. Hetta er meira líkatil og fangandi, men við dýpd undir yvirfladunið. Minnir meg eitt sindur um "Original Of The Species" frá "How to dismantle...", bara betri?
Steve Lillywhite legði leiðina framvið prodjúsarastólinum á hesum lagnum. Meira einføld ljóðmynd. Áh ja, og so sjálvandi ein super melodiøs solo frá The Edge (jamen hvat tá?) Eisini kul at hann kann fáa eina so útjaglaða strofu sum tað í introini (a la "War Is Over" hjá Lennon) at ljóða viðkomandi aftur. Halt kjaft hann er genialur (The Edge altso).
Stuttligur tekstur eisini, har Bono one-linar fyri allar pengarnar. "Every generation gets a chance to change the world/Pity the nation that won’t listen to your boys and girls‘/Cos the sweetest melody is the one we haven’t heard". Hoyrt! Sindur av Bob Dylan og "Times they are a-changin'" yvir hasum har...

6. Get On Your Boots
Apropos Bob, so spøkir hann eisini her. Giti at Bono hevur skoytt eftir "Subterranean Homesick Blues" hjá Dylan, bæði hvat vers melodiinum og "stream of consciousness" tekstinum viðvíkur. Hetta var fyrsta stakplátan, og hon fekk sera blandaða móttøku. Eg haldi hetta lagið er stuttligt, tí tað er bæði ein "grower" OG tað hevur hatta har "immediate" yvir sær, ið eg nevndi omanfyri. Tað riggar væl mitt á plátuni. Ferð á, action, glitr í eyganum og ikki so nógv hóvasták.
The Edge segði einastaðni um riffið í "Vertigo" (frá "HTDAAB"), at tað var eitt sovori óendaligt eitt av slagnum, tvs. eitt riff, ið ein kann blíva við at spæla. Eftir øllum at døma hugtekur tankin framvegis, tí her er líknandi mannagongd uppá spæl. Adam Clayton, handan kanaljan, trívir eisini fleiri ferðir í sama riff, bara á bassinum. Feitt.

7. Stand Up Comedy
Aftur sama prinsipp í super feita riffinum, og tað er totalt genialt. Feitt lag. Orkumikið og líkatil. Eldur í. Funky? U2? Skal ein tora at loypa slíkt út í orð? Stuttligt at miðjan á fløguni er so líkatil sum hon er, tað lættir um huglagið, nú vit eru komin í helvt. Hetta fer at rokka live, eingin ivi um tað! Tað fara fleiri av løgunum forrestin.

8. Fez - Being Born
Aftaná líkatil og (mundi ein sagt) "funky" tónar í miðjuni, fara vit aftur í meira álvarsligan, atmosferu mode. Og sikken eitt mode! Hetta lagið er kanska tað mest "expressionistiska" ella "abstrakta" á plátuni, og dekan fari tann til tað er feitt! Brian Eno út-ambientar seg sjálvan í modulerandi ambient-sýru introini, og samplar m.a "let me in the sound" brotið frá C-stykkinum í "Get On Your Boots". Frekt.
...og knappliga, so fara vit avstað við fullari ferð; feitt drive í trummum og bassi, við eini einfaldari og sera feitari melodistrofu omaná, sum eisini er berandi í lagnum. Fyrst spælir The Edge hana, síðani syngur Bono hana og síðani syngur eitt kór (Bono, The Edge, Eno, Lanois?) hana, alt meðan lagið fýkur víðari. Gásarholdið er ein realitetur. Feitt at teir kunnu sleppa teymunum og halda seg á tí abstrakta, eitt sindur "sketchy" planinum. Um eg endiliga skal peika okkurt burturúr, so vil eg skýra hetta besta lagið. Í øllum førum fyribils. Ok?

9. White As Snow
Helst tað lagið, sum hevur mest einføldu ljóðmyndina. Pent lag. Bygt á ein gamlan sálm. Eftirsum at tað er so einfalt, so haldi eg (eitt sindur) at teir kundu varveitt tað ordiliga einfalda, uttan t.d blásarar í C-stykkinum (jepp, her vóru teir aftur). Men ok, lagið er vakurt og teksturin er super góður. Bono er í "third person" mode. Hesufer sum ein doyggjandi soldátur í Afghanistan, sum í síni síðstu stund minnist aftur á gamlar gøtur. Tær gerast so eisini ein metaforur fyri tað sum handan sýnið er. Rørandi. "Once I knew there was a love divine/Then came a time I thought it knew me not/Who can forgive forgiveness where forgiveness is not/Only the lamb as white as snow".

10. Breathe
Eitt beint fram og blúsut (?) rock lag. Eno hevur sagt, at hetta er tann "mest U2-sligi" sangurin teir nakrantíð hava innspælt. Og sum onkur segði; hann burdi vita. Gott lag. Ein "grower", heilt vist. Tað fer (eisini) at rokka live. Hetta er eitt sovori lag sum man fer uppdaga einafer um nakrar mánaðir, tá man í fyrsta umfari er liðugur at peppa um øll hini.

11. Cedars of Lebanon

Síðsta lag og vit eru aftur í triðja persóni. Hetta er atmosferiskt og niðri á jørðini. Bono sigur frá úr sjónarhorninum hjá einum "war correspondent" í Libanon. Góður tekstur. Ordiliga góður tekstur. Hugsunarsemi hevur fingið innivist, tað er vist. Ein hómar eisini eitt sindur av sjálvkritikki og iva í røddini hjá Bono. Hann hevur tikið í hondina á og hingi út við mongum ivasomum persónum, ið hava havt alt ov nógv vald um hendi. Lagið endar við at staðfesta; "Choose your enemies carefully ‘cos they will define you/Make them interesting ‘cos in some ways they will mind you/They’re not there in the beginning but when your story ends/Gonna last with you longer than your friends". Hmmm...

Seinni fari eg at skriva okkurt meiri um U2 og hví teir eru so góðir sum teir eru; hví eg eri fjeppari. Men í fyrstu atløgu fari eg bara at siga at hetta er ein góð pláta, sum ein róliga kann seta seg at lurta eftir og tað nógv. Eingin ivi um tað.

2/22/09

Mahalia Jackson - gospel so tað sang eftirí!

Herfyri var eg mær ein túr í einum av hesum her handlunum í Keypmannahavn, ið altíð hevur útsølu av brúktum LP plátum, fløgum, filmum o.s.fr. Sovori við at tingini altíð vera seld fyri ein bíligan og standard ásettan penga (sum kann varierað fyri hvønn dag), og so kann ein fáa avsláttur um so og so nógv eintøk vera keypt.

Sum vera man, er ein øgilig rúgva av gomlum vinyl plátum í slíkum handlum, har meginparturin er nakað forferdiligt bras. Men so eru eisini glottar í millum, og um ein leitar nóg leingi, so kann ein vera somikið heppin at finna nakrar ella kanska fleiri góðar plátur tilsamans. Tað gjørdi eg nú ein dagin. Mest sovori frá 80unum. Av eini ella aðrari orsøk finst ein øgilig rúgva av 80ára plátum í slíkum handlum, hetta er eftir øllum at døma nakað, ið lítil eftirspurningur er eftir. Ella tað giti eg bara.

Hvussu enn er og ikki, so fann eg sovori sum Talking Heads, Foreigner, Jean Michel Jarre, Julee Cruise, Roxy Music, Peter Gabriel, Bruce Springsteen, Dire Straits, Toto, A-Ha, The Cars, Donna Summer, Gorky Park (!), Tracy Chapmann o.a. Altso bæði sovori "ordiliga"-gott, og eisini sovori "stuttligt at eiga á plátu"-gott.

Tvær plátur sum eg var serliga fegin um at finna, vóru eisini millum tær elstu. Ein pláta við sangum hjá Woody Guthrie ("This Land Is Your Land" nevnist hon, eftir kenda sanginum) og so ein "Greatest Hits" hjá mætu amerikonsku gospel songkvinnuni Mahalia Jackson. Og hesa plátuna eri eg øgiliga fegin um. Hon sær soleiðis út:

Mahalia plátan hevur longu verið undir nálini nakrar ferðir tilsamans, og hvørja ferð havi eg verið sum nevsligin. Havi sitið (ella staði) í andakt og lurta, og tað er meiri enn so komi fyri at eg havi havt hug til at lyfta hendur upp, taka tað uppaftur sum hon syngur, rópa okkurt spontant ("halleluja!" ella "amen!", hvussu ger man?) ella kanska enntá tveita meg á gólvið og spjálka í ovfarakæti...ok hatta síðsta var í meira lagi, men okkurt fái eg so hug til at gera! Kanska renna út á gøtuna, og broyta heimin stig fyri stig...

Mítt poeng er at Mahalia Jackson sang GOSPEL, so tað darraði eftirí! Tað er ólukksáliga nógv sum nú á døgum gongur undir heitinum "gospel", men tað er sanniliga ikki alt sum er gospel. Gospel merkir okkurt við "tey góðu tíðindini", og Mahalia hon dugdi at bera tey góðu tíðindini, soleiðis at ein trýr hvørjum orði! Tað er stutt sagt púra hol í høvdið so væl hon dugdi at syngja. Sang við eini tílíkari innliving, at eg havi ikki hoyrt nakað tílíkt aðrastaðni.

Fór mær innar á Wikipedia, at kanna nærri um hana, og har stendur m.a at hon var fødd í 1911 og doyði í 1972. Tvs. hon hevur bæði verið her og er farin avstað aftur fyri fleiri árum síðani. Men hon lat okkurt eftir seg, ið fer at liva leingi afturat. Tað rokni eg við. Hon flutti til Chicago sum 16 ára gomul, og fór beinavegin at syngja. Tað gekk skjótt tann rætta vegin, og tilsamans innspældi hon 35 plátur fyri Columbia Records.
Tó at tað gekst henni væl tónleikaliga, so hevði hon eisini sítt at dragast við í lívinum. Hon giftist blaðung við einum keðiligum manni sum var gamblari, og sum vildi hava hana eisini at syngja annað enn gospel (av peningaligum ávum). Men hon noktaði at syngja annað enn gospel, og í 1941 var hon skild frá manninum. Eg skal ikki billa mær nakað inn, ei heldur spekulera ov nógv, men at vera svørt fráskild kvinna í USA fyrst í 40unum? Tað krevur sína kvinnu. Vildi eg hildi...

Seinni var Mahalia skýrd at vera "The Queen of Gospel Music" og tá hon andaðist í 1972, var minnishald hildi í bæði Chicago og New Orleans. Túsundtals fólk møttu upp og bóðu henni farvæl. Coretta Scott King, einkjan eftir Martin Luther King Jr., helt røðu til minnis um hana og segði m.a at hon var "...a friend - proud, black and beautiful".

Nøkur ár frammanundan, tá King sjálvur var á lívi, segði hann soleiðis um røddina hjá Mahaliu Jackson;

"A voice like hers comes along once in a millennium."
-Martin Luther King Jr.

Hetta er ein av hennara fantastisku sangum. Hann er á omanfyri umrøddu plátu og eitur "The Upper Room":

Kraftwerk - ein fantastiskur bólkur

Kraftwerk
Henda greinin var upprunaliga at finna á mínum myspace bloggi, men her er hon í ritstjórnaðum (redigeraðum) skapi og umsett til føroyskt! Hon er alt í verðini ov long, men lat tað fara:

Kraftwerk er ein elektroniskur tónleikabólkur, ið hevur verið virkin síðani 70ini. Teir eru uttan iva nakað av tí genialasta sum nakrantíð er komi úr Týsklandi! (er ein ósamdur hesum viðvíkjandi, ber til at viðmerkja longur niðri á síðuni).

Í 70'unum gjørdu Kraftwerk slóðbrótandi royndir við synthesizarum og sjálvbygdum elektroniskum ljóðførum. Teir góvu nakrar plátur út, ið slóðaðu fyri bróðurpartinum av tí, sum vit í dag kenna sum elektroniskar tónleikasjangrur. M.a electronica, techno, og synth popp. Teir slóðaðu tó ikki bara fyri elektroniskum popp tónleiki, men vístu eisini á hvussu týskur tónleikur, altso "tónleikur við greiðum týskum samleika", kundi ljóða í síðsta kvartali av 20. øld, í eini tíð har týskir tónleikarar, listafólk og rithøvundar noyddust at "uppfinna" nýggjar hættir at síggja og fata seg sjálvi og sína samtíð. Hetta gjørdu Kraftwerk eisini, og teir fóru aftur í tíðina eftir byggisteinum; til Miðevropa áðrenn 2. heimsbardaga og klassisku tónleikasiðvenjuna í Evropa. Teir byrjaðu tó mest av øllum á berum, "from scratch", og tyktust sum dotnir úr rúmdini. Tað eru teir kanska eisini...

Søgan um Kraftwerk byrjaði í Dusseldorf síðst í 60unum. Ralf Hutter og Florian Schneider vóru lesandi á konservatoriinum í Dusseldorf, og vóru við í eksperimenterandi tónleikaumhvørvinum, ið enska pressan doypti “krautrock”. Hugtakið “krautrock” verður framvegis nýtt um eksperimenterandi týskan tónleik frá síðst í 60unum og fyrst í 70unum. Bólkar sum Can, Neu!, Faust og Kraftwerk umboðaðu hetta rákið. Sjálvir róptu tónleikararnir tó ikki tónleikin fyri “krautrock”, men nýttu heldur hugtakið “kosmische musik”, altso “kosmiskur tónleikur”.

Tónleikurin teir fingust við, fekk ikki stórvegis innivist í meiri siðbundna tónleikaumhvørvinum, har typiskur poppur og 60ara rockur gjørdi um seg, og tí vóru krautrokkararnir ístaðin virknir innan avantgarde listaumhvørvið, har hugburðurin mótvegis tí eksperimenterandi var meira opin. Ofta sóust krautrock bólkar spæla konsertir til events og happenings innan listaumhvørvið. Teir báðir Hutter og Schneider vóru við í rákinum, og stovnaðu Kraftwerk í 1970. Teir fóru í holt við at byggja studio í Dusseldorf, ið var nevnt Kling Klang. Har savnaðu teir alla sína útgerð, og Kling Klang Studio verður nýtt tann dag í dag. Fyrstu árini komu og fóru fleiri Kraftwerk limir, m.a teir báðir Michael Rother og Klaus Dinger, ið seinni stovnaðu virdu krautrock duoina NEU! (ein framúrskarandi bólkur, ið somuleiðis hevur blogg umrøðu uppibornað).

Kraftwerk samstarvaðu eisini við prodjúsaran Conny Plank, ið hevði stóra ávirkan á bólkin fyrstu árini. Fyrstu tvær pláturnar hjá Kraftwerk vóru rættiliga eksperimenterandi jamm baseraðar, í trá við krautrock rákið. Tað var ikki fyrr enn á triðju plátuni ,“Ralf und Florian” frá 1973, at Kraftwerk soundið, sum seinni gjørdist heimskent, spakuliga kom undan kavi. Á fjóru útgávuni, “Autobahn” frá 74, stóð hetta eyðkenda soundið í fullum blóma, og útgávan gjørdist fyrsta meistaraverkið hjá bólkinum. Her megnaði bólkurin at samantvinna tað eksperimenterandi við tað meiri melodiøsa og popputta. Men nú eru vit longu við at fara singlandi av leið...tað var ikki ætlanin...bíða við;

Er ein í teirri støðu, at ein gjarna vil læra Kraftwerk at kenna, og ikki tímir at sálda ov nógv burturúr Wikipedia og øðrum, so er bara at lesa víðari, tí í tí fylgjandi verður ljós varpað á tað allarmest essentiella hjá Kraftwerk (tó við onkrum hissini undantaki).

Í stuttum snýr tað seg um at fáa hesar pláturnar í einhvørjum hóskandi formati, tó at vinyl sjálvandi er sakin (síðani eg av fyrstan tíð postaði hetta í enskum líki á myspace, eri eg faktiskt vorðin fegni og erni eigarin av øllum nevndu plátunum í vinyl skapi). Tvs. tað er als ikki ógjørligt at fáa í holt við, tað snýr seg bara um at leita, um at seta sær eitt mál. Um ein framvegis er í eini "í ferð við at gerast Kraftwerk fan"-fasu, so er tað sjálvandi ok við mp3 ella (í beinleiðis panikk-kendum løtum) fløgum.

Vrøvl til síðis, so er tað ein sannroynd at hesar fimm pláturnar umboða Kraftwerk í hæddini. Tað eru nógv fólk samd um, og eg teljist millum teirra. "Autobahn" (1974) var fyrsti kommersielli og kreativi tindurin og gongdin helt fram til og við "Computer World" frá 1981. Hvør av teimum fimm plátunum hevur sítt egna tema og sítt egna ljóð, sítt egna sound, sum maðurin segði.

Nú segði eg at góða gongdin helt áfram til og við "Computer World", sum um at hon steðgaði við hesi útgávuni, men onkrir nýggjari glottar kunnu ikki fornoktast. "Tour De France" stakfløgan frá 1983 t.d, eins og plátan av sama navni (frá 2003). Framúrskarandi live plátan "Minimum-Maximum" frá 2005, ið tók samanum heimstúring Kraftwerk'sar í 2004, er eisini ein perla (ella ein varði enntá). Tí menn eru framvegis virknir. Mest tí at útgerðin er vorðin so ómetaliga nógv lættari og smidligari og meira praktisk síðani 70ini. Tí ber betri til at túra, og tað hava teir í ein vissan mun gjørt sær dælt av. Tíbetur, kann ein kanska leggja afturat.
Skal ein ordiliga verða pedantiskur (sum ein tíðum freistast til at vera), so ber eisini til at leggja afturat, at Kraftwerk lótu einar 3 plátur úr hondum áðrenn "Autobahn", og at tær eru ordiliga undirgrund-sligar og sýraðar og eksperimenterandi og spennandi! Men tað er ein onnur søga. Aftur til mið-70ini:

Tá tú hevur fingið fatur í hesum fimm plátunum, so skalt tú bara koyra tær á áhaldandi og framhaldandi play, umaftur og umaftur, í hesi kronologisku raðfylgjuni;

Autobahn (1974)
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Temaið á hesi plátuni er, sum heitið og húsin jú leggja harðliga upp til, um koyring. Hetta at koyra í bili. Bilar og autobahns. Plátan er eksperimenterandi, men við einum farra av popp tilvitsku í heitislagnum, sum tó er fleiri enn 20 minuttir til longdar. Heitislagið var eisini útgivið sum stakpláta. Kenda niðurlagið er "Fun, fun, fun, nach der autobahn!" og er ein heilsan til Brian Wilson og Beach Boys, ið teljast millum íblástarkeldurnar hjá Kraftwerk.
Tá henda plátan var endurútgivin á plátufelagnum Vertigo í Onglandi, hevði hon ein øðrvísi húsa, tvs. ein av einum vegaskelti har tað stendur "Autobahn". Men tónleikurin er akkurát hin sami, fell ei í fátt! Alternativi húsin sær soleiðis út:









Radio-Activity (1975)
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Helst hin mest eksperimenterandi av teim her nevndu. Inniheldur nakrar frálíkar royndir við synth ljóðum av ymsum slag. Temaið er útvarp (radio), virksemi (activity) og samanrenningin teirra millum; radio-activity. Sum so eisini er geislavirkni, tvs. her er nakað av tvítýdningi uppá spæl. Ikki so? Løgini eita sovori sum "Geiger counter", "Radioactivity", "Airwaves", "Uranium", "Transistor" og "Ohm sweet ohm".

Trans-Europe Express (1977)
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Henda plátan hevur eina sterka "retro" kenslu (hvat tað so er fyri nakað). Temaið er líkt tí á "Autobahn", í og við at tað snýr seg um ferðing og flyting, men hesufer er talan um tok heldur enn bilar. Meira neyvt; "Trans Europe Express". Eitt tok, ið einafer koyrdi tvørturum Evropa. Soundið er øgiliga minimalistiskt og "presist". Huglagið verður mana fram við klassiskt inspireraðum melodium og imponerandi synthesizer ljóðum. Kraftwerk brúktu eitt serligt ljóðføri til hesa plátuna. Tað var bygt spesifikt til teir og hesa plátuna og eitur ein "Synthanorma Sequencer". Huglagið á plátuni er elegant, spartanskt og eitt sindur "fráverandi". Droymandi ella so. Sum um at teir hava roynt at endurskapað eina farna tíð. Henda man vera 30ini í Evropa. Ralf Hutter úr Kraftwerk segði einafer soleiðis um plátuna;

'The culture of Mitteleuropa was cut off in the Thirties, and many of the intellectuals went to the USA or France, or they were eliminated. We [Kraftwerk] are picking it up again where it left off, continuing this culture of the Thirties, and we are doing it spiritually.'

(Hvørt hann upprunaliga segði tað á týskum ella enskum, skal ikki vera nærri viðgjørt her, men vit fara ikki at vassa út í umsetingar o.s.fr. Lat mannin siga tað hann sigur, ikki so?)

The Man Machine (1978)
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
"Trans Europe Express" snýr seg um fortíðina, meðan "The Man-Machine" peikar móti framtíðini. Plátan er gjøgnumsúrgað av eini futuristiskari kenslu og hesufer er temaið forholdið millum menniskjað og maskinu, um robottar og tøkni og hvørji perspektiv liggja í hesum. Tá tú hoyrir hesa plátuna, so kanst tú beinleiðis "lukta framtíðina" (orðingin er fingin frá Goodiepal og øðrum). Kendasta staklagið hjá Kraftwerk er á her; "The Model", eins og ein røð av ikoniskum løgum s.s "The Robots", "Neon Lights" og "The Man Machine". Í trá við temaið á plátuni, eru bæði ljóð, kensla og huglag rættiliga "robotiskt" at lurta eftir. Syntetiskt, men heitt. Ótrúligt.

Computer World (1981)
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Fyrsta Kraftwerk plátan í 80unum. Temaið er teldur og teirra vaksandi ávirkan á modernaða heimin. Heldur áfram við futuristisku trendini, ið byrjaði við "The Man Machine". Soundið er ikki sørt "moderna" og sumt á hesi plátuni ljóðar framvegis sum spillfeskt elektronika, tó at plátan var útgivin fyri skjótt 30 árum síðani! Inniheldur frálíka heitislagið, brilliant avstaðfarnu kitsch royndina "Pocket Calculator" og lagið "Computer Love", ið Coldplay læntu bæði riff og melodi frá í sambandi við sangin "Talk", ið er at finna á Coldplay plátuni "X&Y" frá 2005. Í stuttum; óhugnaliga fangandi og ávirkandi tónar.

Nú kundi tað kanska ljóða omanfyri sum um at "The Man Machine" er hin fyrsta framtíðar-íbirta útgávan hjá Kraftwerk, men sannroyndin er at alt sum teir hava latið úr hondum, í øllum førum tá í tíðini, rýkur langan veg av framtíð, science fiction og óendaligum møguleikum. Hjá Kraftwerk er utopiin sprell-livandi; utopiin um ein framtíðar heim, har maskinur, robottar og teldur eru klókari enn menniskju, har alt er vent á høvdið og har nógv ber til. Ikki tí, fyri onkran luktar hetta helst líka nógv av potentiellari dystopi, men tað slepst ikki uttanum, at hjá Kraftwerk er sci-fi dreymurin á lívi og tykist meir enn gjørligur. Helst er hetta ein orsøk til at fólk framvegis lurta eftir hesum 30 ára gomlu plátunum, og framhaldandi finna onkran tølandi mátt millum rillurnar.

(takk til Goodiepal fyri utopi prát og perspektivering).

brain brimming over/heilin um at hvølva

Hello.

I have decided to start this blog since I don't know where else to put all my writings, thoughts etc. Sure I have two different blogs on myspace, but this is something else and seems to offer some possibilities.

Some blog posts will be in english, others will be in faroese. This will most likely depend on the subject matter or maybe just the mood I'm in at the time of writing.

There are a couple of older posts at my myspace page that will show up here in the coming days in lightly edited form. Some sort of continuity is good, yeah?

Also, if you want to follow the making of my upcoming 2nd album, there is an ongoing blog about this at my artist/band page on myspace (that said, stuff regarding the album & future gigs, plans, projects etc. might pop up here every now and then).

So get on board, let's see what happens.

K.